Nguồn: Facebook TESOL -Simple Education
Dạy và học từ vựng là hoạt động phổ biến nhất đối với tất cả mọi giáo viên dạy tiếng Anh. Cho dù là dạy ở trung tâm, dạy tại nhà, dạy cho người quen hay dạy trong trường phổ thông, từ vựng là cái bắt buộc: phải dạy, phải học.
Thế nhưng, học trò (và có khi bản thân thầy cô chúng ta) trước giờ đã phải tiếp xúc với cách dạy từ chưa thật sự hiệu quả và khoa học.
Trong bài hôm nay, TSE sẽ cùng thầy cô tìm hiểu 3 nguyên tắc dạy học từ vựng hiệu quả, logic, để chúng ta có thể phát triển bài dạy từ vựng của mình được hay hơn, chất lượng hơn nhé.
Có 3 nguyên tắc dạy từ vựng cực dễ nhớ, đó là:
1. LEARN VOCABULARY IN MEANINGFUL CONTEXTS - Học từ vựng trong câu/cụm/văn cảnh có ý nghĩa.
Theo nghiên cứu của Nation, 2001: “When words are met in reading and listening or used in speaking and writing, the generative of the context will influence learning, if the words occur in new sentence contexts in the reading text, learning will be helped”
Hay nói dễ hiểu hơn, từ vựng được hấp thụ hiệu quả nhất khi nằm trong câu chuyện cụ thể, có ý nghĩa.
Do đó, khi dạy từ vựng, chúng ta phải kết hợp từ vào CỤM TỪ chứ KHÔNG dạy từ vựng riêng lẻ.
VD: thay vì dạy “Apple” -> dạy theo cụm “It’s an apple” hoặc “An apple”
Việc dạy theo cụm sẽ giúp học trò nhớ được ý nghĩa và cách dùng từ, và nói được tròn câu chữ, chứ không bị ú ớ không biết nói thành câu ra sao dù biết rất nhiều từ.
2. COMBINE ALL INPUT ROUTES - Kết hợp tất cả các đầu vào
Từ trước đến nay, trường học dạy cho chúng ta cách học đó là nhìn và ghi chép một cách thụ động, và chúng ta mặc định đó là cách học từ vựng duy nhất.
Nhưng trên thực tế, khoa học đã chứng minh ngôn ngữ được hấp thụ hiệu quả nhất khi chúng ta kết hợp tất cả các đầu vào: NGHE-NHÌN-VẬN ĐỘNG.
Tiếp xúc với ngôn ngữ bằng cả âm thanh, hình ảnh, lẫn cơ thể vừa có tác dụng giúp người học trở nên hứng khởi, vui vẻ, tích cực hơn, đồng thời kích thích não bộ toàn diện, giúp liên kết neuron thần kinh trở nên mạnh hơn, nhờ đó kiến thức được lưu vào bộ nhớ hiệu quả.
Khi áp dụng vào lớp học, chúng ta sẽ dạy từ vựng vừa có hình ảnh minh họa bằng slide powerpoint hoặc flashcards, vừa cho học trò nghe người bản ngữ phát âm và nói to theo, vừa kết hợp với ngôn ngữ hình thể để minh họa và có activity đa dạng để học trò được tương tác nhiều nhất với các từ được học.
Làm được vậy sẽ giúp học trò nhớ từ rất lâu, và phản xạ với từ vựng nhanh, giao tiếp hiệu quả.
3. REPETITION, REPETITION, REPETITION - “Repetition is the mother of all skills” - Lặp đi lặp lại lặp đi lặp lại lặp đi lặp lại...
Sự lặp đi lặp lại là “cha mẹ” của tất cả mọi kỹ năng, và việc dạy học từ vựng cũng không là ngoại lệ: phải có ôn luyện bền bỉ thì mới nhớ lâu.
Hàng chục năm qua, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu công nhận tầm quan trọng của việc lặp đi lặp lại khi học ngôn ngữ, như thuyết Second Language Acquisition của Stephen Krashen, nghiên cứu về nguyên tắc ghi nhớ của Schmitt & Carter, 2000, Baddeley, 1997,...
Cách tốt nhất và hiệu quả nhất để ghi nhớ các cụm từ mới đó là học trò phải được lặp đi lặp lại nhiều lần mỗi ngày, liên tiếp trong ít nhất 7 ngày, kết hợp nghe, nhìn và luyện nói.
Trong suốt quá trình học, các cụm từ vựng phải luôn được giáo viên cho lặp lại, ôn luyện liên tục từ đầu đến cuối, học đến bài 10 vẫn ôn lại từ vựng của bài 1.
Kết lại, để dạy từ vựng hiệu quả cho học trò, chúng ta cần ghi nhớ 3 nguyên tắc bất di bất dịch:
- Dạy theo câu/cụm có nghĩa.
- Kết hợp toàn diện nghe-nhìn-vận động.
- Lặp lại thật nhiều.
Làm theo đúng 3 nguyên tắc này, đảm bảo việc dạy từ vựng của chúng ta sẽ hiệu quả hơn gấp nhiều lần, học trò học hiểu, tăng vốn từ đều đặn và nhất là sẽ hứng thú với bài học hơn rất nhiều.
