LIST OF FREQUENT COLLOCATIONS - CÁC TẬP HỢP TỪ THƯỜNG GẶP

-

 

LIST OF FREQUENT COLLOCATIONS

 

www.learnenglishteam.com

 

  

 

1	time		small
	long		dark
	spend
	short	7	day
	waste		all (N long)
	take		present
	spare		spent
	give		final
	present		full
	working		working
			whole
2	year		start
	past		(have a) nice
	coming
	full	8	days
	start		early
	take		past (few/number N)
	spent		old
			spent
3	people		working
	ordinary		take
	working
	elderly	9	thing
	disabled		whole
			(do the) right
4	way		real
	long		(do the) wrong
	go
	find	10	child
	get		only
	make (someone's N)		expecting
	come
	easy	11	government
			coalition
5	ways		interim
	separate		elected
	find
	alternative	12	part
	explore		take (N)
	develop		play (the/a)
	subtle		integral
			large
6	man		major
	big		essential
	tall		small

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

	vital		made
	form		put
	significant		take
	full		clear
			strong
13	parts		extreme
	spare
	component	17	cases
	constituent		severe
	played		court
	separate		extreme
			serious
14	life		criminal
	real		injury
	family
	everyday	18	woman
	whole		beautiful
	private		attractive
	normal		pretty
	live		tall
	saved		(good) looking
	personal
	public	19	work
	early		hard
	spent		do
	daily		started
	lead		voluntary
			charity
15	lives		carried (out)
	save		find
	past		paid
	live		major
	lost		community
	private
	claimed (a number of)	20	system
	risk		welfare
	lead
	cost	21	group
	daily		small
	spend		ethnic (minority N)
	everyday		largest
	separate		formed
	ordinary		minority
	normal		leading
			single
16	case		research
	court
	present	22	number
	particular		large
	(a N) adjourned		small
	prosecution		increasing

 

 

 

2

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

	growing		overcome
	limited		common
	total		faced
	increased		arises
	significant		cause
	greater		resolve
	reduce		sort (out)
	considerable		address
	substantial
	high	28	service
			free
23	world		telephone
	real		provide
	whole		memorial
	modern		intelligence
	developing		advisory
			delivery
24	area		full
	particular		postal
	play		security
	surrounding		regular
	residential
	wide	29	hand
	central		held
	major		took
			shook
25	course		wash
	(in) due		raised
	training		waved
	main		lifted
	designed		helping
	first		stretched out (his/her…+N)
	take		extended
	completed		strong
	ordinary
	followed	30	hands
	full		shook
	start		holding
			clasped
26	company		wash
	owned		raised
			rubbed
27	problem		folded
	solve
	real	31	party
	major		ruling
	serious		opposition
	big		led
	particular
	lies
	tackle

 

 

 

3

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

32	school	39	end
	left		west
	medical		east
	went		came
	whole		put
			far
33	place		brought (to an N)
	take		reached
	wrong		bottom
	(final) resting N
	safe	40	ends
	right		loose
	put		achieve
	secure		opposite
34	point	41	word
	made		use
	reached		say
	whole		spread
	prove		key
	raised		final
35	house	42	example
	detached		set
	family		give
	moved +N		classic
			perfect
36	country		take (the)
	whole		typical
	leave		prime
	foreign		follow
			provides
37	week		simple
	past		obvious
	spent		recent
	previous		extreme
	whole		striking
	coming		outstanding
			notable
38	member		specific
	family
	former	43	family
	senior		whole
	leading		extended
	active		close
	elected		entire
	union		large
	full		nuclear
			big

 

 

 

 

 

4

			List of frequent
			collocations
			www.learnenglishteam.com
44	families	51	sides
	(lone/one/ single) parent		opposite
	one-parent		N + agreed
	lone		take
	single-parent
	low-income	52	night
			spent
45	fact		stay
	actual		opening
	simple		dark
	N + remains		early
	mere
	face	53	nights
			sleepless
46	facts		spent
	relevant
	stated	54	eye
	known		keep
	hard		public
	basic		watchful
	true		naked
	face		cast
	full		look (in the N)
			twinkle
47	state		critical
	mental
	declared	55	eyes
	announced		wide
			fixed
48	home		bright
	come		rolled
	family		turned
	stay		filled (with)
	return		pale
	left		narrowed
	ideal		raised
	get		held
	made
	feel	56	head
	matrimonial		shook
			turned
49	month		bowed
	past		raised
	spent		bent
			lifted
50	side		held (N high)
	(left-right) hand		jerked
	wrong		lowered
	dark		nodded
			clear
			pulled (N back)

 

 

 

5

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

	threw (back)		exercise
	tilted		increase
			vested
57	information		full
	further		held
	provide
	detailed	61	money
	additional		spend
	relevant		save
	obtained		get
	confidential		make
	exchange		raise
	collected		waste
	supplied		earn
	contain		give
	background		(pay) good
	valuable
	gathering	62	change
			significant
58	question		radical
	answer		major
	ask		global
	simple		make
	raised		dramatic
	N + remains		fundamental
	whole		rapid
	posed		sudden
	real		real
	address		subject to
	begs		N + occurred
	crucial
	central	63	changes
	relevant		make
	fundamental		major
			proposed
59	business		dramatic
	small		occur
	doing		radical
	whole		significant
	family		sweeping
	running		necessary
	serious		introduced
	private		minor
	conduct		rapid
	successful	64	interest
60	power		public
	use		special
	labour		lower
	real		high
	seized		mortgage

 

 

 

6

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

	real		main
	fixed		TV
	particular
	shown	70	water
	take (an N in)		fresh
	expressed		deep
	vested		running
	common		clean
	strong		salt
			still
65	interests		shallow
	(in the) best
	protect	71	form
	outside		application
	vested		order
	varied		booking
	serve		complete (verb)
	pursue		claim
	defend		fill
			registration
66	order		take
	make		(in) good
	keep
	maintain	72	car
	standing		park (verb)
	restore		hire
	pecking		drive
	rigid		police
	working		racing
	good		crashed
	put
	established	73	level
	take		high
			low
67	book		top
	latest		reached
	illustrated		intermediate
	reference		current
			water
68	development		achieved
	child
	sustainable	74	policy
	curriculum		foreign
	career		monetary
	further		common
	rapid		made
			adopted

69         room double single leave

 

 

 

7

			List of frequent
			collocations
			www.learnenglishteam.com
75	line	80	use
	direct		drug
	railway		make
	draw (verb)		good (make good/full N of)
	straight		widespread
	crossed		full
	fine		extensive
	take
	dividing	81	uses
76	need		common
	urgent	82	idea
	feel		whole
	desperate		give (an)
	meet		get
	stressed		rejected
	N + arises		original
			faintest
77	needs		simple
	meet (verb)		wrong
	individual		put (forward/aside the + N)
	suit (verb)		form
	satisfy		developed
	strong	83	ideas
78	effect		exchange
	have		original
	cause+ N		fresh
	take		bright
	knock-on
	direct	84	study
	immediate		present + N
	dramatic		N + found
	desired		recent
	beneficial		pilot
	profound		showed
	devastating		carried
	opposite		conducted
	overall		research
	adverse		major
	detrimental		reported
			undertaken
79	effects		designed
	long-term		significant
	harmful
	adverse	85	lot
	direct		awful
	beneficial		whole
	damaging
	profound

 

 

 

 

8

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

86	job
	do	91	body
	good		upper
	get		dead
	part-time		N + lay
	lost		naked
	find		lower
	quit
	full-time	92	friend
	finish		best
	leave		close
	proper		old
			family
87	jobs		made N in
	create
	lost	93	friends
	temporary		family
	do		close
	odd		old
	save		make
	shed (number)		became
	secure		real
	permanent
	unskilled	94	right
	full-time		vote + N
88	name	95	rights
	real		pension
	given		full
	put		minority
	full
	proper	96	authority
	second		given (give + N)
	last		exercise + N or someone's + N
89	names		legitimate
	give	97	view
	call (someone's N)		take (the + N)
			shared
90	result		full
	direct		expressed
	final		support
	net		give
	achieve		clear
	inevitable		held
	produce		(give) a true (and fair)
	overall		accept
	further
	poor	98	report
	significant		full
	desired		final

 

 

 

9

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

	N+ released	105	law
	issued		breaking
			passed
99	bit		enforce
	wee (Scottish)	106	door
100	face		knock
	pale		slammed
	slap + (someone's) + N		N + swung (open)
	pretty		pushed
	turned		pulled
	round		flung (open) N
	flushed
	beautiful	107	court
	smiling		told (the N)
	handsome		heard
			ruled
101	market		appear (in)
	free		held
	housing		take obj to
	major	108	office
102	hour		took
	spent		held
	took
	late	109	war
	early		end
	N + passed		declared
	finest		N+ broke (out)
103	hours		fought
	spent	110	reason
	early (N of the morning)		(for the) simple
	working		(there is) real
	long		(for no) apparent
	took		given a reason
	permitted		major
	small		sufficient
	normal		(for some) unknown
	daylight
	school	111	minister
	put in		appointed
	late		junior
	flying		elected
104	rate	112	person
	fixed		missing
	Inflation		average
	low		single
			disabled
			elderly

 

 

 

10

List of frequent

collocations

 

www.learnenglishteam.com

 

	authorised		raised
			clear
113	terms		husky
	practical		harsh
	general		hoarse
	agreed (to the N)		cracked
	broad		sharp
	(on) equal
	(in) absolute	120	police
	accept		called
	relative		questioned
114	sorts	121	price
	all		high
			retail
115	period		average
	minimum		low
	extended		increase
	trial		expected
	limited		full
	prolonged		fixed
	considerable		reasonable
	maximum		fair
			put
116	society		reduced
	modern		competitive
	whole
	classless	122	action
	high		take
			further
117	process		call for N
	whole		immediate
	involved		strike
	decision-making		direct
	continuous		appropriate
	complete		urgent
	gradual		drastic
	lengthy		libel
			joint
118	mother		remedial
	single
	foster	123	issue
			big
119	voice		major
	low		raised (an N)
	loud		key
	soft		sensitive
	deep		central
	quiet		take N
	high		crucial
	lowered		fundamental

 

 

 

11

List of frequent

 

collocations

 

	controversial	128	figures
	serious		released
	complex		official
	N was resolved		leading
124	position		public
	strong	129	type
	hold		particular
	difficult		certain
	marginal		common
	dominant		media
	placed (in)
	maintain	130	research
	privileged		shows
	competitive		done
	leading		suggests
	strengthen		further
	reached		carried
			conducted
125	cost		future
	low
	effective	131	education
	extra		further
	total		public
	high
	cover	132	programme
	estimated		major
	additional		full
	meet		launched
	reduced		extensive
	reasonable		current
			completed
126	matter		run
	simple		ambitious
	further
	serious	133	minute
	referred		hang
	raised		take
	resolved		hold
127	figure		full
	leading	134	moment
	tall		right
	central		long
	high		paused
	public		took
	major		brief
	low		precise
	increase

 

 

 

 

 

12

List of frequent

 

collocations

 

135	girl		fair
	beautiful
	pretty	141	health
			mental
136	age		poor
	early		medical
	golden		improve
	retirement
	maternal	142	decision
	reached		made
			final
137	ages		taken
	dark		court
			announced
138	centre		conscious
	entertainment		unanimous
	(day) care		follows
			reached
139	control		support
	take		came
	lost		reversed
	have
	complete	143	force
	total		use
	gain		military
	regain		driving
	full		peacekeeping
	keep		excessive
	effective		full
	direct		dominant
	exercise		powerful
	tight		strong
	retain		armed
	strict		brute
	overall
	maintain	144	forces
			security
140	value		joined
	good N (for money)		opposition
	great
	added	145	condition
	total		good
	real		serious
	high		medical
	equal		critical
	increase		stable
	full		excellent
	add		poor
	true		immaculate
	estimated		sufficient
	critical		deteriorated

 

 

 

13

List of frequent

 

collocations

 

	perfect		came (to/into N)
146	conditions	154	team
	weather		dream
	living		national
	working		winning
	improve		N + won
	appalling		led
	poor		beat
	satisfied (verb)		support + N
	favourable
	impose	155	experience
	prevailing		previous
	adverse		practical
	meet		gain
	fulfilled		learning
			relevant
147	paper		working
	printed		extensive
			past
148	section		direct
	previous		valuable
	final
	separate	156	death
	further		sudden
			accidental
149	patients		caused
	treated		tragic
150	road	157	act
	main		criminal
	cross		passed
	busy		amended
	major
	line (the N with people)	158	sense
			make
151	table		strong
	league		real
	lay the N		false
152	church		true
	whole	159	staff
	established		trained
			support
153	mind		extra
	bear		permanent
	keep		qualified
	open (adj)		experienced
	had
	crossed
	conscious

 

 

 

14

List of frequent

 

collocations

 

160	student
	former	168	evidence
			give
161	language		N + suggests
	foreign		presented
	use		hard
	speak		provide
	modern		strong
	native		N + shows
	official		sufficient
			conclusive
162	morning		considerable
	early		supporting
	late		ample
	spent		circumstantial
	bright		insufficient
			growing
163	plan		indicates
	peace
	action	169	foot
	radical		set
	approved
	strategic	170	feet
	drawn up		bare
	adopted		rose (to her N)
	ambitious
	prepare	171	boy
			bad
164	product		small
	final		good
	make		big
	launch+ N
	competitive	172	game
	created		win
165	city		final
	capital	173	food
	ancient		fresh
	beautiful		delicious
166	ground		diet
	common	174	role
	lost		play
	open		key
	gaining		leading
			major
167	letter		active
	quick		central
	post		vital
	business		starring
	resignation		crucial

 

 

 

15

List of frequent

 

collocations

 

	take		complete
	traditional
	supporting	181	stage
	prominent		early
	passive		final
	essential		reached
	minor		retirement
175	practice		further
	common	182	meeting
	private (doctors)		annual
	medical		held
	classroom		summit
			emergency
176	bank		called
	collapsed		arranged
177	support		adjourned
	strong	183	art
	public		modern
	provide		contemporary
	received		great
	family		ancient
	technical
	giving	184	club
	emotional		join
	substantial		exclusive
178	event	185	arm
	major		put (someone's N around)
	unlikely		upper
	sporting		grabbed
	big		broken
	held		broke
	annual		raised
	history		grasped
	final	186	history
179	building		family
	main		medical
	tall
	house	187	parent
			single
180	range		elderly
	wide
	long	188	parents
	full		foster
	offers		adoptive
	free		working
	broad		single
	vast

 

 

 

16

List of frequent

 

collocations

 

189	land
	housing	197	account
	held		taken (into)
	open		opened
	work (verb)
	native	198	difference
	farming		make
	waste		big
			tell
190	trade		little
	world		see
	foreign		significant
	retail		potential
			real
191	situation		fundamental
	current		marked (adj)
	present		showed
	improve
	desperate	199	material
	remedy		raw
	impossible
	intolerable	200	materials
192	teacher		building
	former	201	air
	primary (school)		fresh
			open
193	record		clean
	world		clear
	set the record		breathe
	breaking		thick
	unbeaten		heavy
	criminal
	keeping	202	wife
	poor		second
	impressive		left + N
	held		former
	achieved		estranged
194	relation	203	project
	bear		whole
	close		completed
			complete
195	field		ambitious
	visual		run
196	window	204	sales
	front		retail
	back		increased
	smashed		record
	rear		rose

 

 

 

17

List of frequent

 

collocations

 

	annual		private
	boost		home
	total		nursing
	direct		provide
	potential		family
	expected		domiciliary
205	relationship	208	rule
	close		(as a) general
	loving		golden
	special		established
	working
	lasting	209	story
	love		tell
	serious		true
	direct		full
	strong		main
	establish		real
	developed		big
	inverse
	causal	210	quality
	intimate		high
	to end		good
	see		top
	public		poor
	maintain		improve
			excellent
206	light		air
	bright		superb
	shed		low
	natural		total
	low
	throw	211	tax
	switch (on/off)		increases
	turned (on/off)		gross
	strong
	cast	212	nature
	flashing		human
	soft		N+ calls
	cold
	shining	213	structure
	pale		family
	full
	fading	214	data
	flickering		collected
	clear		suggest
			support
207	care		present
	take
	medical	215	method
	primary		use

 

 

 

18

			List of frequent
			collocations
	payment	224	hospital
	effective		general
	simple		(to be) admitted (to N)
	alternative		mental
	traditional		go
	adopted		transferred
	applied
	preferred	225	chapter
	provide		discussed
			previous
216	unit		contains
	family		examines
	hospital		preceding
217	bed		covered
	get (into/out of/off the N)	226	scheme
	lying		training
	double		launched
	(four) poster		successful
	go		designed
	single		devised
	make	227	theory
218	union		critical
	join	228	property
219	movement		private
	rights N		commercial
			land
220	detail		owned
	greater		(to) purchase
	(in) fine
	considerable	229	officer
	sufficient		chief
	further		army
221	details		prison
	further	230	charge
	full		free (of)
	give		take
	provide		extra
			additional
222	model		initial
	following (verb)		minimum
	developed		made
	top		put (in/on)
223	computer		fixed
	running	231	charges
	using		bank

 

 

 

 

19

List of frequent

 

collocations

 

232	director		increased
	general		outstanding
	film
	appointed	237	son
	theatre		eldest
			baby
233	approach		oldest
	cautious		illegitimate
	adopted
	taken	238	operation
	alternative		rescue
	made		police
	fresh		major
	radical		successful
	effective		performed
			underwent
234	chance		military
	have		emergency
	get
	given	239	opportunity
	stand a N		given
	take		equal
	great		take
	second		provide
	little		unique
	missed		golden
	offered		missed
	big		perfect
	fair		offered
	came		rare
	reasonable		ideal
	jumped (at the N)		seize
			the N presented itself
235	application		excellent
	complete		ample
	made		real
236	amount		arose
	certain	240	leader
	small		opposition
	enormous
	huge	241	look
	fair		take
	tremendous		have
	large		quick
	considerable		closer
	minimum		hard
	full		gave
	reasonable		shot
	maximum		(take a ) fresh N (at)
	substantial

 

 

 

20

List of frequent

 

collocations

 

242	production		entered (into)
	increase		come
	stage		draft
	theatre		mutual
			final
243	picture		N + provided (for)
	exclusive		broad
	complete		failed (to reach N)
	taken		end
	shows		make
	clear		(in) full
	overall		voluntary
	N + emerges		binding
	accurate		common
	mental		complete
	presented
	similar	248	site
	full		( a + number) acre + N
			caravan
244	source		archaeological
	major		suitable
	single		construction
	primary
	valuable	249	labour
	constant		female
	principal		temporary
245	security	250	test
	top		fitness
	maximum		passed
	increased		final
			failed
			have
246	contract		put (to the N)
	signed		take
	expires		showed
	won		pilot
	awarded		standard
	agreed
	binding	251	loss
	terminate		weight
			memory
247	agreement		suffered
	reached		hair
	signed		caused
	peace		total
	(free) trade		made N
	co-operation		reported
	nodded (in) N		blood
	concluded		hearing
	ceasefire		great

 

 

 

21

List of frequent

 

collocations

 

	job		pounding (adj)
	lead (to N)		suffered
	consequential		stopping
	felt		lies (at the N of)
	considerable		thumping
	cover (the N)		heavy
	substantial		thudding
	serious
	severe	258	election
	incurred		general
	major		won
	complete		held
			following
252	colour		lost
	full		fought
	add		forthcoming
	light
	dark	259	elections
	bright		general
	pale		national
	give		municipal
	high
	strong	260	purpose
			serve
253	shop		sole
	gift		general
	pet		specific
	run		primary
	antique		useful
	video		real
	High (Street)		special
	souvenir		intended
254	benefit		dual
	housing	261	standard
	get		high
	maximum		poor
	marginal		set
	claim		required
	receive		double
	invalidity		reasonable
			maintain
255	benefits		meet
	enjoy		improve
			low
256	animal		minimum
	wild		acceptable
257	heart	262	standards
	broken		safety
	beating		meet

 

 

 

22

List of frequent

 

collocations

 

	raise	267	factor
	minimum		major
			key
263	secretary		risk
	former		significant
	private		crucial
	appointed		determining
			contributory
264	date		deciding
	closing		limiting
	blind		time
	set		common
	effective		critical
	due		contributing
	fixed		decisive
	target		vital
	early		N + influencing
	agreed		cost
			human
265	music		additional
	played
	classical	268	pattern
	live		follow
	popular		set
	traditional		established
	loud		regular
	contemporary		shows
	make		complex
	written		common
	composed		repeated
266	hair	269	front
	blonde		house
	blond
	curly	270	evening
	thick		early
	dyed		late
	facial		spent
	fair
	cropped	271	population
	dye		civilian
	straight		large
	wash		entire
	brushed		total
	soft		whole
	permed		overall
	ginger
	auburn	272	plant
			processing
			reprocessing

 

 

 

 

23

List of frequent

 

collocations

 

273	pressure		expert
	put N on		N + gained
	high		full
	increasing		working
	(peer) group		special
	intense		true
	enormous		professional
	growing		intimate
	low		specific
	applied		wide
	came (under N)
	considerable	278	design
	exerted		interior
	take N off		garden
	strong		original
	constant		art
	heavy		research
	severe
274	response	279	page
	immediate		blank
	positive		turn
	sexual		printed
	public		(on the) opposite
	initial		previous
	poor
	emotional	280	rest
	given		spend (the)
	rapid		have
	quick		get
			take
275	street		give
	side
	walking (up/down the N)	281	basis
	busy		regular
			daily
276	performance		(on a) day(-to-day)
	strong		form
	poor		weekly
	improve		individual
	outstanding		provide
	live		permanent
	impressive		annual
	give		temporary
			voluntary
277	knowledge		monthly
	common		firm
	prior		casual
	acquired
	required
	background

 

 

 

24

List of frequent

 

collocations

 

282	size	286	success
	small		huge
	full		achieved
	large		enjoyed
	fits		make
	increase		considerable
	half (the N)		major
	standard		ensure
	average		early
	medium		guarantee
	reduce		relative
			continuing
283	environment		outstanding
	natural		likely
	protect		immediate
	safe
	work	287	thought
	home		spare (a  N)
	damage		given
	improve		bear
	stable		( a N )struck
	hostile		(a N) occurred
	healthy		deep
			careful
284	fire		N came (to me/mind)
	opened N on		serious
	set N to / obj on N		conscious
	caught		modern
	friendly
	started	288	thoughts
	(fire) burning		on second
	N + broke (out)		interrupted
	light (verb)
	caused	289	list
	make		long
	spread		full
	control		make
			complete
285	series		drawn (up)
	whole		compiled
	drama
	comedy	290	future
	documentary		near
	produced		foreseeable
	launched		bright
	final		uncertain
	successful		secure (verb)
	present		immediate
	runs		(N) holds
			discuss
			distant

 

 

 

25

List of frequent

 

collocations

 

	(N+) lies		monthly
	long-term		released
	face
	bleak	296	attention
			pay
291	analysis		draw
	detailed		turned
	data N		focused
	showed		attract
	provide		media
	performed		special
	carried		medical
	suggests		public
	careful		particular
	full		close
	(a) developed		brought
			given
292	space		caught
	storage		divert
	open		received
	parking		N is/should be directed
	limited		full
	living		careful
	extra		considerable
	empty		serious
	little		concentrated
	use		distract
	free		hold
			constant
293	tv		urgent
	watching
	live	297	love
	colour		making
			fall
294	demand		true
	meet		real
	increase		young
	huge		passionate
	consumer's		wonderful
	strong
	high	298	principle
	growing		general
	made		basic
	satisfy + N		fundamental
	reduce		established
295	statement		underlying
	issued	299	principles
	N+ said		basic
	made		general
	joint		fundamental

 

 

 

26

List of frequent

 

collocations

 

	apply		unique
	underlying		dominant
	established
	guiding	304	couple
	broad		happy
300	set		elderly
	complete	305	step
	full		take
	whole		further
	standard		big
	single		major
			unusual
301	doctor		positive
	see		necessary
	hospital		significant
	consult		essential
	medical
	went	306	machine
	called		use
	local
	visit	307	income
	examined		low
			annual
302	choice		high
	have		current
	make		disposable
	wide		family
	given		taxable
	offer		average
	obvious		guaranteed
	personal		fixed
	free		regular
	consumer		national
	limited		paid
	possible		gross
	natural		extra
	informed		additional
303	feature		(to) supplement
	regular	308	training
	striking		job
	distinctive		youth
	major		teacher
	particular		vocational
	prominent		professional
	attractive		staff
	significant		military
	characteristic		management
	notable		provide
	unusual		formal

 

 

 

27

List of frequent

 

collocations

 

	intensive	314	news
	further		good
	college		radio
	do (some)		national
	in-service		world
	initial		bad
	given		told
	quality		daily
	received		brief
	business		today
	full		latest
			broke (the N to)
309	film		television
	making		heard
	directed		tonight
			N + reached
310	effort		spread
	make
	put
	relief
	concerted	315	difficulty
	required		have
	considerable		considerable
	involved		overcome
	conscious		increasing
	major
	ensure	316	cell
	extra		prison
	joint
	minimum	317	energy
	tremendous		saving
			low
311	player		high
	former		renewable
	outstanding		waste
			supply
312	award		alternative
	won		reduce
	presented
	received	318	degree
	given		(to a) greater
	prestigious		high
			(to a) certain
313	village		joint
	fishing		considerable
	pretty		lesser
	situated		honorary
	picturesque		awarded
	quiet		remarkable
	deserted		obtained
	attractive

 

 

 

28

List of frequent

 

collocations

 

319	means	323	task
	provide		impossible
	effective		daunting
	use		simple
	possible		tough
	alternative		set (himself)
	private		perform
	necessary		take (on/over)
			carry out
320	growth		completed (verb)
	rapid		faced
	strong		undertake
	potential		formidable
	employment		hard
	personal
	high	324	provision
	slow		made
	continued		adequate
	major
	overall	325	behaviour
	unemployment		bad
			good
321	treatment		learned
	have		responsible
	medical		disruptive
	hospital
	further	326	function
	require		perform
	receiving		primary
	drug		brain
	given		fulfil
	emergency
	effective	327	resource
	preferential		human
	prescribed		valuable
	surgical		natural
	undergoing
	following	328	resources
			natural
322	sound		human
	heard		available
	poor		limited
	made		energy
	loud		required
	distant		existing
	turned (down/up/off)		increase
	soft
	deep	329	defence
	produce		made

 

 

 

 

 

29

List of frequent

 

collocations

 

330	garden
	back	336	horse
	vegetable		riding
	secret
	front	337	answer
	walled		simple
	herb		give
	flower		lies
	rose		get
	do		right
	rear		provide
	pretty		correct
	attractive		obvious
			clear
331	floor		wrong
	top		straight
	upper		satisfactory
	reach	338	user
332	technology		allows
	new
	latest	339	funds
	advanced		raise
	using
	developed	340	character
			central
333	style		main
	traditional		great
	classic		strong
	unique		distinctive
	adopt	341	risk
334	feeling		high
	get		reduce
	strong		take
	general		increased
	strange		run
	gave		put
	bad		serious
	sinking		potential
	deep		involved
	gut		significant
	growing		minimise
	experienced		grave
335	doubt	342	dog
	cast		walking (a N)
	reasonable		pet
	put (in/beyond)
	serious	343	army
	leave (no/little)		joined

 

 

 

30

List of frequent

 

collocations

 

			convincing
344	station		powerful
	radio
	tv	353	show
			put (on a N)
345	glass		live
	broken		quiz
			open
346	glasses		go (on N)
	wearing		held
			run
347	cup		annual
	win
	make (a N of)	354	responsibility
	played		take
	nice N of tea		accept
			personal
348	husband		full
	estranged		moral
	N + left		assume
	former		given
	lost
	second	355	deal
			great
349	capital		good
	foreign		peace
	current		struck
	major		signed
			fair
350	note		agreed
	take		get
	made (a mental)		make
	left
	mental	356	economy
	delivery		slowing
			planned
351	season		boost
	start		strong
352	argument	357	element
	put (forward)		key
	further		essential
	cited		strong
	additional		major
	strong		significant
	made
	rejected	358	duty
	support		heavy
	accept
	logical
	presented

 

 

 

31

List of frequent

 

collocations

 

359	attempt		substantial
	made		marked
	serious		large
	desperate		real
	failed (+ N)		dramatic
	deliberate		massive
	unsuccessful		small
	vain		further
			rapid
360	investment		sharp
	foreign		considerable
	capital		caused
	business		major
	made		modest
	increase		big
	major
	direct	366	help
	attract		seek
	massive		professional
361	brother		great
	younger		provide
	older		give
	elder		offers
	big		medical
	little		receive
			call (for)
362	title		appealed (for)
	world		domestic
	won		require
	national
	defend	367	summer
	retain		late
	full		spent
	took		early
			dry
363	hotel		full
	luxury
	stay	368	daughter
	(family-) run		eldest
	comfortable		youngest
	family		only
	elegant
	booked	369	baby
			expecting
364	aspect		unborn
	particular		lost
	further	370	sea
365	increase		open
	huge		calm
	significant

 

 

 

32

List of frequent

 

collocations

 

371	skill		small
	required
	considerable	379	division
			top
372	claim		made
	make		major
	rejected
	compensation (claim)	380	procedure
	unfair		followed
			standard
373	concern		using
	expressed		normal
	cause		adopted
	growing		complaints + N
	major
	public	381	king
	deep		crowned
	real		late
	increasing		appointed
	considerable
	voiced	382	image
			public
374	discussion		improve
	open		clean (up)
	further		presented
	considerable
	major	383	oil
			virgin
375	customer		cooking
	particular	384	circumstance
376	box		causal
	gift
	(tick the) appropriate N	385	circumstances
			certain
377	conference		(in/under) normal
	peace		surrounding
	party		exceptional
	told		changing
	annual		personal
	called		suspicious
	planned		unusual
	hold		causal
	major		extreme
	opened		favourable
378	profit	386	proposal
	net		rejected
	make		made
	increase		accepted
	gross		original

 

 

 

33

List of frequent

 

collocations

 

	approved		take
			rear
387	sector		driver's
	voluntary		driving
			parliamentary
388	direction		marginal
	(in the) right
	opposite	395	president
	(in the) wrong		former
	future		elected
	reverse		re-elected
389	sign	396	goal
	(a) good		scored
	shows		(the) winning N
	little		early
	gave		ultimate
	(a) sure		achieve
	visible		N + disallowed
	made (a/no N)	397	affair
390	measure		whole
	(in) large
	temporary	398	affairs
	(in) small		state
	(in) equal		current
	give
	provide	399	technique
	(in) full		using
			developed
391	attitude		useful
	adopted		applied
	right		simple
			effective
392	disease		employed
	chronic
	cause	400	respect
	transmitted		mutual
	severe		great
	serious		due
393	commission		earned
	set (up) + N	401	respects
	appointed + N		pay
	N + established
	take	402	item
394	seat		news
	back	403	version
	front		film
	passenger		original

 

 

 

34

List of frequent

 

collocations

 

	final	410	advantage
	current		take
	launched		full
			great
404	ability		(to the) best
	develop		added
	limited		gain
			unfair
405	good		give
	do		big
	public		major
	common		significant
			distinct
406	goods		special
	manufactured		additional
	deliver	411	memory
407	campaign		short-term
	election		stored
	launched		long
	bombing		used
	run		working
	media		short
	mounted		visual
	fought		long-term
	waged		recent
	conducted	412	memories
408	advice		childhood
	give		brought (back)
	seek		happy
	expert		past
	free		fond
	offer		vivid
	professional		old
	practical		long
	take
	provide	413	culture
	sound		popular
	further		western
	followed		dominant
409	pupil		traditional
	former	414	blood
			infected
			give

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

35

READ MORE - LIST OF FREQUENT COLLOCATIONS - CÁC TẬP HỢP TỪ THƯỜNG GẶP

Học tiếng Anh trên Instagram

-

 

READ MORE - Học tiếng Anh trên Instagram

Do NOT say the D in these 105 Common Words! - Không phát âm D trong 105 từ thông dụng. (Tiếng Anh người Mỹ)

-

READ MORE - Do NOT say the D in these 105 Common Words! - Không phát âm D trong 105 từ thông dụng. (Tiếng Anh người Mỹ)

Do NOT say the T in these 11 Common Words | It's not just Californians! - Không phát âm T trong 11 từ thông dụng (Tiếng Ang người Mỹ)

-

READ MORE - Do NOT say the T in these 11 Common Words | It's not just Californians! - Không phát âm T trong 11 từ thông dụng (Tiếng Ang người Mỹ)

WooEnglish - Learn English Through Story - Học tiếng Anh bằng cách nghe đọc truyện - YOUTUBE

-

Theo phần Giới thiệu, có 242 truyện thuộc 6 trình độ:

Level - A1 Beginner (bắt đầu), 73 video.

Level - A2 Elementary (sơ cấp), 186.

Level - B1 Intermediate (trung cấp), 121.

Level - B2 Uper-Intermediate (trên trung cấp), 44.

Level - C1 Advanced (cao cấp), 6.

Level - C2 unagridged (không rút gọn)

Mở chương trình học bằng video trên YOUTUBE  bằng cách bấm vào liên kết sau: 

WooEnglish - Learn English Through Story

Nếu học bằng smartphone, bạn nên chọn ĐĂNG KÝ để video thường xuất hiện khi bạn mở YOUTUBE. 

Nếu  chọn THAM GIA để thành hội viên, bạn phải đóng 1 tháng 10 000đ.

Khi chọn đúng video vừa trình độ, bạn nên sử dụng như sau:

- Đợt 1: Chỉ nghe, không đọc bài trên màn hình. Có thể nghe nhiều lần và hiểu đại ý câu chuyện. Những từ nào chưa hiểu, hãy đoán nghĩa hoặc bỏ qua.

- Đợt 2: Vừa nghe vừa nhìn màn hình để đọc.

- Đợt 3: Chỉ nghe, không nhìn màn hình. Có thể nghe trước khi ngủ.

READ MORE - WooEnglish - Learn English Through Story - Học tiếng Anh bằng cách nghe đọc truyện - YOUTUBE

NEWS IN LEVELS - NGHE VÀ ĐỌC TIN - 3 TRÌNH ĐỘ

-

World News for Students of English

READ MORE - NEWS IN LEVELS - NGHE VÀ ĐỌC TIN - 3 TRÌNH ĐỘ

BREAKING NEWS IN EASY ENGLISH - TIN TỨC BẰNG TIẾNG ANH DỄ HIỂU

-

 

BREAKING NEWS IN EASY ENGLISH

READ MORE - BREAKING NEWS IN EASY ENGLISH - TIN TỨC BẰNG TIẾNG ANH DỄ HIỂU

Learn English through Story 🔥 Sherlock Holmes and the Duke's Son (Level ...

-

READ MORE - Learn English through Story 🔥 Sherlock Holmes and the Duke's Son (Level ...

english language learning | listen and practice

-

READ MORE - english language learning | listen and practice

Learn English Conversation - Oxford English Daily Conversation Part 1

-

READ MORE - Learn English Conversation - Oxford English Daily Conversation Part 1

DAYS IN MEMORY - Memoirs by Thy Le Trang - English translation by Phuoc Khac Nguyen

-

  

DAYS IN MEMORY

Memoirs by Thy Le Trang

 

English translation by Phuoc Khac Nguyen 

 

After moving to Bien Hoa, Dad's first thing was to send me to school. It was about two kilometers from my house to Tan Thanh Elementary School. Dad walked me to school so I could remember the way home alone. At that time, houses were sparse - from one place to another was a long distance. There were still a few cottages with thatched roofs and earthen walls. On both sides of the road were beds of young rice plant seedlings stretching like lovely blue carpets. The air was so peaceful and fresh. Dad liked the landscape and the weather very much and planned to stay here until the end of his life. 

 

Principal Huynh Van Rao met my father and me at the Second Grade classroom during the lesson - because he was both a Principal and a teacher. So Dad asked him to enroll me in Second Grade. 

 

Because his business failed, Dad had to sell his house in Saigon and move his family to Vinh Long at the invitation of a friend. But after only a few months of considering it inappropriate, he took the whole family back to Saigon. After that, Dad listened to my uncle's advice and went back to Bien Hoa. Moved so many times that my study was interrupted. I hadn't finished First Grade yet. However, I could read and solve math problems very well, thanks to homeschooling. Dad explained to the Principal and boasted about me:  "She still memorized the poems by Ms. Huyen Thanh Quan (the first lady of Thanh Quan district leader)." The teacher looked at me and smiled. Strangely, I didn't feel shy but bolder than usual. I read a passage very clearly and solved some math problems at the teacher's request. "Very good." The teacher accepted me as a new student in Second Grade. Dad waited for me to sit down and made sure I didn't cry, then he left. 

 

Before I returned to Bien Hoa, my sister, whose father was my uncle, was the owner of a hair salon on Gia Long Street in Saigon, dressed my hair in a style that she considered the latest fashion: curly hair. I often played in the sun, so my skin got dark. Mom often called me “Little Javanese.” Here, girls my age liked long hair with clips and bob hairstyles. At break time, I stood in front of the classroom and watched my friends have fun with each other.  A classmate as big as a Western mixed-race girl with gorgeous eyes came near with good intention to make friends with me. Before I could reply to her, two other kids pushed her away and loudly teased her: “Hey, do you intend to go to Tay Ninh with a dot under it?” 

 

Ever since the early days of my childhood, I just lived with my mother and my siblings. We got along very well and never spoke harshly to each other, so I didn't understand malicious and offensive language. I later understood that “Ninh” with a dot under it meant “flattering.” Not everyone in the class was bad to me, only a few, but because they were "as fierce as hell," the other students didn't dare to disagree. Every time they passed by me, they made a "teasing" sign at me: "A Northern baby,  put it in the can, squeal squeal, put it in the ass, squeak squeak." “Curling hair like a poodle with a purse without a cent to spend.” I didn't know how to respond, so I just kept quiet. 

 

Without friends, I was more focused on my studies. I listened to the teacher's lectures attentively and often volunteered to answer his questions. The teacher was very pleased. 

 

In the first week, my father escorted me home - then he felt reassured, so he let me go home alone. But, unfortunately, the devilish kids were on the same road as me. I didn't expect them to have a plan to beat me up to satisfy their hatred. 

 

At a place not far from my home, five of them pretended to push each other to bump into me. A kid named Ut Tam pointed at me and roared: “Hey guys, a few days ago, I heard this kid say “buồn cười” (funny); if someone is “buồn” (sad), how can they “cười” (laugh)? It is very “tức cười” (ridiculous), haha.”  Immediately, I burst out my mouth to attack her: "And how can you “tức” (get angry) and “cười” (laugh) at the same time?” The girl named Lam, who seemed to be the group leader, ordered another one: "Dive in and beat her, Phuong. Are you afraid of her?  We are ready to help you if needed." The girl named Phuong, taller than me, with long hair tied in a ponytail, rushed to me, tried to hug and knock me down. Cleverly, I grabbed the end of her hair and squeezed it. Although I was weak, I caught hold of her hair and turned it around to make her dizzy. The other kids threw their bags and tried to jump in. Fortunately, a farmer walked by: "Hey guys, you bad children don’t go home after school, and what's more, setting up a fight. Which class do you belong in so I can inform Mr. Rao?" Hearing the man shouting, Lam's group ran away. I got home safely. I did not tell my parents because I knew that my father loved me so much that he easily became hot-tempered if he knew this, so he would inform teachers and their parents. I didn't want them to call me "a pampered Tonkin girl".

 

 

 

The following day, I went to school as usual. In my mind, I planned that I would tell my teacher all about it at break time. Lam and Tam stealthily looked at me. Suddenly, the teacher called me to the board. Was it possible that the teacher knew all about it? But no, the teacher's face was smiling happily. What would happen? I went up to the wooden platform with my nervous heart. The teacher handed me a red piece of paper, and I glanced at it – a Certificate of Merit with my name written really big and beautiful. My eyes welled up with tears. The teacher patted my head: "You are very deserving of this commendation." After that, the teacher held up the exercises I did for my classmates to see - all of the papers got good marks. The whole class looked at me admiringly. 

 

Since then, many of my classmates made friends with me as they were no longer afraid of Lam and Tam’s group. A few days later, Lam and Tam invited me to join in their games. Children my age were innocent and carefree. Girls’ games brought us closer together. I took part in any games: chopsticks, jumping rope, hopscotch, hide and seek… My Second Grade school year passed slowly and smoothly. 

 

In Third Grade, the principal was still the teacher in charge of my class. The students were the same familiar faces from Second Grade. We sat at two rows of tables, one for boys and one for girls, the same as before. Nevertheless, we were older. I had a new friend Chau Thi Tran. Chau lived in my neighborhood. Every morning we often met on the way to school. She was about my size but a bit rounder. She has a happy smile and big eyes. I paid attention to Chau because her school bag was the same as mine. My school bag was just a leather case for a Japanese transistor radio. I thought it was pretty, so I used it to hold books.

 

The first days of winter were cold. On the way to school, I liked the smell of burning straw and dry leaves from the houses on the roadside. The scent of rising smoke was warm and pleasant. The road was long enough for us to nibble a sweet potato or a corn. At village schools, girls often did better and had more adorable names than boys. Girls were usually named after flowers or precious stones, whereas boys were typically named after the birth order in their families: Hai, Tu, Nam, Muoi... or commonly as Soai, Thoi... Tan Thanh was an area where most of the population lived by farming and stone crushing. A few Chinese people were shopkeepers.

  

Therefore, they did not have much time to study. Teacher Rao was very strict. If they didn't memorize their lessons, he would hit their hands with a ruler hard. His eyes were "crossed," so he often wore sunglasses. His students were terrified of him because they did not know whom the teacher was looking at. When pleased, the teacher laughed happily. When he chuckled in his throat, beware, a naughty student would be punished! I had never seen a teacher with beautiful handwriting like Mr. Rao. His writing style was both bold and light, very artful and fanciful. He always wrote carefully and beautifully not only on  Certificates of Merit and Honor Boards but also on the blackboard, 

 

The memory that I remember most in this school year was the festival days with Hat Boi – a classic opera -  at Long An pagoda. The neighborhood was bustling before the festival. Cars with loudspeakers ran around to announce the event. Looking out from the classroom, I could see the busy scene on the streets with more traffic and more people passing by. Everyone was eagerly waiting for the happy days to come. 

 

Long An Pagoda was very familiar to me. I often followed my mother there on full moon days. While my mother and elders knelt in the main hall, I followed my friends down to the kitchen. There was a big wooden plank here, often used as a dining table for a big ceremony. Around the walls, some pictures depicted the law of cause and effect. The vivid drawings of the punishment of the nine hells made me both scared and excited. The liar would have his tongue cut off; the adulterer would have her body amputated and put into cooking oil, the crime of trading fraud... the crime of murder... any crime will be punished. We kid not only looked at the pictures above, but we also liked to gather in the kitchen for a simple reason: to eat. After arranging sticky rice on Buddha's table, the dinner ladies distributed the rest to us.  Whether it was burnt sweet soup or burnt sticky rice, it was always delicious and tasteful. 

 

The festivals at Long An pagoda were not only for Tan Thanh commune but also for Bien Hoa city and surrounding areas. Hat Boi was performed in two shows: noon show and evening show. This had a negative impact on my class. Some students played truant; some were late, and some fell asleep or dozed off in class. Of course, the headmaster wasn't pleased. At this time, my father was a village official or something like that in the commune, so he was often present at the pagoda. My youngest brother and I often followed our father to watch the shows on holidays. We had heard our father tell our mother about the ancient stories almost every day, so we knew them by heart. However, this was the first time we saw the actors perform on stage. I especially liked the leading actress who could play any role excellently. When playing the role of Phan Le Hue or Than Nu Dang Ngu Linh Ky (Goddess Offering Five Sacred Flags), she looked so majestic, and her bright eyes seemed so soulful. Especially when she walked on two knees, the audience applauded loudly. When playing the roles of Han To Mai or Bang Quy Phi, she was so beautiful, beautiful from her eyes to her smile. She captivated the king and made me dazzled, too. While the old ladies and elderly aunts in front of me cursed her, wishing her to die, I wanted her not to die so that the play would prolong. 

 

Cheerful festival days were over. Life in the commune returned to normal, and so did our class. But Teacher Rao didn't forget the students who dropped out of school because of the desire to have fun. Five kids were called to the board; their faces were pale from lack of sleep. "What show did you watch last night?" The teacher chuckled in his throat. The question was repeated twice before the kids answered in a whisper: “Ngu Long Cong Chua” (Five Dragon Princesses). The teacher changed from a smiling face to an angry face: "The Five Dragons Princesses, the Five Tigers were covered with blankets ... slept until morning... hey ...".(“Ngu” in Vietnamese means “five” and “sleep”). The teacher used a ruler to strike them on the hands. The pain was so bad that all of them were in tears, rubbing their hands on their buttocks to relieve the pain. We girls looked at each other with our heads down, our tongues sticking out... 

 

In Second Grade, our new teacher was Ms. Lanh Thi Vo. She was so pretty and lovely. On her kind face, there was always a gentle smile. For a long time, we studied only with the Principal, who was famous for being stern and dry. Now she came and brought with her a new and lively atmosphere. There were many variations in her teaching. She was different from the other teachers, who only chose a few students to answer the questions on the board. With Ms.Lanh, we had to recite the previous lessons every day. We didn’t recite the lessons to her but to the classmate sitting next to us each. Depending on the level of our memory of the lessons, we were allowed to give a, b or c marks (grades). In the morning, the classroom was buzzing with the sound of lesson reciting ... She crossed her arms, walking around to check our activities. 

 

The girls in my class studied better than the boys. The good and diligent students were Ngoc Thi Tran, Chau Thi Tran, Hung Nhut Dang, Hue Huu Mai...The boys studied worse, and their essays were exceedingly terrible. For example, one of them copied a dog description to describe his grandmother: "To resist thieves, I raise a grandmother at home." Therefore, Ms.Lanh paid particular attention to the boys. She encouraged and helped them. For example, she noticed that one student always wore an old, worn-out white shirt, so she bought him a new shirt. However, there were also some stubborn and naughty students. Once, she was so angry that she had to hit a guy's hand with a ruler. For Mr. Rao, it was a common thing, but for her, it was the most painful thing, so she covered her face and sobbed. In the end, he realized his wrong behaviors and apologized to her. 

 

I liked reading and story-telling classes the most.  Ms. Lanh had beautiful hardcover books with stunning pictures. Her soft voice gently brought my soul into the wonderland where there were princesses with big eyes running around chasing the ball, and there were handsome and majestic princes on the backs of white horses. 

 

Ms. Lanh gave my class many unforgettable memories. The sightseeing trip on Buu Long mountain was exciting. My friends and I roamed outdoors for the first time, sitting on Ham Ho, Ham Rong. She showed us how to color leaves for souvenirs. She instructed me to soak Siamese custard apple leaves in the mud for about a week.  After taking them out, only fragile webs of leave veins were left. They looked very beautiful after being dipped in green, purple or red ink. I liked the red veins of the leaves that sparkled stunningly in the sunlight. 

 

Second Grade is very comfortable and easy. We could study and play simultaneously, without worrying about exams. On weekends, I took my younger brother to watch shows at Bien Hung Theater. I had a lot of certificates of merit. Bien Hung Theater received Certificates of Merit instead of tickets to encourage good students. The conductor just cut a small corner and returned the certificates to the students to keep as a souvenir. 

 

I often went to Class monitor Ngoc Thi Tran's house in the summer to play. Ngoc was about two years older than me, thin and tall. I was not worse than Ngoc in terms of studying but worse than her in orderliness and carefulness. Ngoc's books and notebooks were always straight and clean. The covers and labels were decent. There were always two sheets of blotting paper available inside. 

 

Ngoc's house was built in the old way, so the foundation was very high and solid. My garden was small, with only a few mangoes, grapefruit, Siamese custard apple, plum and ambarella trees. Still, Ngoc's garden was vast with attractive fruit trees such as rambutan, breast milk, strawberry and sapodilla… Ngoc's breast milk fruits had a thin shell and were small and sweet. Ngoc was brilliant and resourceful. Although the breast milk tree was very tall and the fruits were on the top, Ngoc could skillfully raise the cage and pick them down. I tried many times, but I couldn't do it. 

 

There were a lot of fruits, but Ngoc's family had few people, so Ngoc often brought fruits to the Bien Hoa market to sell. Sometimes Ngoc invited me along. From Ngoc's experience, there were two best-selling locations: in front of Kim Chau gold shop and Dong Hung bicycle shop. I was a quiet person, not as quick to invite customers as Ngoc, so I only helped her calculate and collect money. 

 

After having sold all the fruits, we went to eat together. We shared the same favorite dish - fried fish sold on a mobile stall by a Chinese uncle at the corner of Kim Chau gold shop.  A small piece of fish about the size of two fingers marinated with golden frying flour dipped in a delicious chili sauce and a small bowl of fat soup. Before leaving home, my mother had given me some money, but Ngoc wouldn't let me pay. She clapped her hands on the pocket on her waist: "Don't  worry, I have a lot of money." There were also slow sales a few times, but Ngoc knew how to cleverly manage small discounts and ask acquaintances to buy for her. Everyone thought that Ngoc was a predestined vendor. 

 

At first, there was news that Ms. Lanh would continue to teach our class in First Grade, but in the end, she was ordered to move to Nguyen Du School. The day of parting was sorrowful. She and her students all cried. I only had one consolation: At Nguyen Du, she would teach my younger brother's class, so I would have opportunities to see her again. Ms. Ba Thi Do replaced Ms. Lanh. The new teacher was also kind and gentle. Her hair was shoulder-length. She sometimes wore a side braid to look more graceful. 

 

In the new school year, there was a new classmate from Nguyen Du School: Ba Van Tran. For the first time in my class, there was a boy who studied well. Some kids whispered a false rumor: "This guy studies well because he has been in First Grade for two years." I was interested in his beautiful, skillful and strange handwriting. Out of curiosity, I observed and noticed that his bamboo nibs were very special. It turned out that he had cleverly cut the tip of the nib a bit; when he wrote, the words had bold and light strokes like the painters’ ones. 

 

First Grade was an important school year. The teacher was more attentive, and the students were more diligent. However, on the occasion of big holidays, Ms. Ba also let my class participate in a musical and theatrical performance on stage. The most famous voice was HoaThi Nguyen – like the meaning of her name (Hoa = Peace) - very meek and gentle. Hoa sang the song “The Greeting Card at the Beginning of Spring” very beautifully. Chau and I also participated enthusiastically in the performance. At home, my sister Mai often sang, so I imitated her. “Cold Dew in the Winter Afternoon,” “Little Shadow on the Afternoon Street,” “Where Is My Lover's Hair,” and “The Day You Turned Twenty” were the songs I knew by heart. Mai also taught  Chau to sing “I'm Not Sad Anymore, Sister.” The music was suitable for her voice, so her friends greatly admired her. I didn't know why I chose the song “The Day You Turned Twenty”. As soon as she heard the name of the song, Ms. Ba burst into laughter. The whole class laughed along. 

 

Since that day, my name has been attached to the name of the piece of music. (In 2005, before going to the convention of Ngo Quyen School, Hong called Chau in San Jose: "This time, Cuc will attend, too. Cuc studied with you at Tan Thanh school. Do you remember her?" Chau answered immediately: “Yes, I still remember her as  When-I-Was-Twenty-Years-Old Cuc.") 

 

Because the last year in elementary school was a time with many exams, especially the entrance exam for Seventh Grade (the first year of junior high school), I gave up many personal hobbies to study. My father bought me a book of 366 math problems and an essay writing practice book. Reading the newspaper, I saw a page advertising an exam preparation class for Seventh Grade at Khiet Tam School. I asked my father to allow me to attend the class. It was an evening class. I didn't dare to ride a bicycle, so I went to school by three-wheeled  Lambro. The course was very crowded; all of the students were city dwellers. There were two teachers in charge. Mr. Ky taught Math, and Mr. Chan (?) taught Literature. I sat at the last table. The student next to me was Duyen Thi Bui - It was Duyen in the song “I’d Rather Be A Raindrop”... later on. 

 

The atmosphere in the class was exciting - we competed in learning. Once there was a power outage, we had to use candles. I didn't know how I managed in that situation as the fire scorched a little of my hair in front; fortunately, I didn't get burned.  Sometimes I had to walk home from school because there was no Lambro; I was terrified when passing by the cemetery of the Tieu Chau people. While walking, I prayed to Buddha and the Goddess of Mercy.    

 

Unexpectedly, the exam preparation class was well organized. There was a rigorous exam and an award ceremony when the course was over. A boyfriend ranked first, I ranked second and Duyen ranked third. There was a singing performance in the award ceremony. One of the boys sang the famous Vong Co song by  Ut Tra On with the verse: "Thinking the well was deep, I connected the rope to another to make it longer.  It turned out that the well was dry. I regretted the rope forever.” 

 

Many springs have passed, and many changes have happened in life. My father and my teacher Rao were at peace in eternity. I still do not forget the times when my teacher came to my house. He and my father stood by the fish pond in front of my house. Both talked about current affairs and my studies which the teacher was always interested in. If I had worked a little harder, a little less playful... as my teacher always reminded me... maybe my life would have been brighter? Sometimes I feel regret… When Ms. Lanh moved to Nguyen Du School, I used to visit her in the first year. But after that, I lost contact with her because she moved or because I was so absorbed in playing that I didn't remember??? Every time Autumn comes back, I still feel confused and regretful when I look at the red leaves. I remember the old red leaf and wish to see her again, even just once. 

 

From Oregon, Ms. Ba called me a few months ago; her voice is still as gentle and passionate as ever. Talking about me, she still didn't forget the little girl with a white shirt with her sleeves folded and her head always "with messy hair" - the symbol of a poet ̃- she said while smiling. I visualize her fleeting smile and her lovely one-side braid. No matter how many years I have not seen her, I still think she is not old because she lives a simple life, follows a vegetarian diet and reads Buddhist scriptures. 

 

The loss always bothers me: My friendship with Ngoc ended when I passed the entrance exam to Ngo Quyen. Ngoc stopped attending school and avoided seeing me. We were both so young, so we didn't have mature thoughts to find each other to mend our broken feelings. In recent years, when I heard that Ngoc passed away in my hometown, my heart was very regretful. I still remember the times I followed her to Bien Hoa market. I still remember the Chinese uncle's fried fish cart that we both loved… Oh, all of them now become just memories... I often dream about my childhood... about the village school... Once I saw my father taking me to school... The surroundings were still calm and peaceful... as peaceful as ever. I saw Long An Pagoda with jubilant festivals... Bang Quy Phi’s smile and eye wink once made me bewildered. (Bang Quy Phi: a female character in an old play). Subconsciously, I heard the sound of the pagoda bell and the voice of my father reciting a poem by Ho Dzenh that he used to love.

 

Just a feeling of missing in the soul 

A little scent of innocence drifting 

Footsteps counting the sounds of temple bells 

I thought the old years were returning 

 

THY LE TRANG 

Translated into English by Phuoc Khac Nguyen

&&&

NĂM THÁNG NGÀY XƯA

Hồi ký của Thy Lệ Trang

 

Sau khi dọn nhà về Biên Hòa, việc đầu tiên là ba xin cho tôi đi học.  Từ nhà tôi đến trường tiểu học Tân Thành khoảng hai cây số.  Ba dẫn tôi đi bộ để tôi có thể nhớ đường về nhà một mình.  Thời đó nhà cử̉a thưa thớt - xa xa mới có một căn nhà, vẫn còn một ít nhà lợp mái tranh, vách đất.  Hai bên đường là những luống mạ trải dài như tấm thảm màu xanh xinh xắn. Không khí thật bình an, trong lành.  Ba rất thích phong thổ nơi này và tuyên bố sẽ ở đây cho tới ngày nhấm mắt.  Thày Hiệu trưởng Huỳnh văn Rao tiếp ba và tôi tại lớp hai trong giờ dạy học - vì thày vừa là Hiệu trưởng vừa là thày giáo.  Ba xin cho tôi vào lớp hai .

 

Vì công việc làm ăn thất bại, ba phải bán nhà ở Sài Gòn và đưa gia đình về Vĩnh Long theo lời mời của một người bạn. Nhưng chỉ được vài tháng cho là không thích hợp, ba lại đưa cả nhà về Sài Gòn.  Sau đó ba nghe lời bác tôi đi về Biên Hòa.  Di chuyển nhiều lần như thế nên sự học của tôi bị gián đoạn.  Tôi chưa học hết lớp một.  Tuy nhiên, nhờ học ở nhà nên tôi biết đọc và làm toán rất giỏi.  Ba trình bày với thày Hiệu trưởng và khoe thêm về tôi:  "Con bé còn thuộc làu thơ bà Huyện Thanh Quan nữa đấy." Thày nhìn tôi cười.  Thật lạ, lúc này tôi không cảm thấy nhút nhát mà còn dạn dĩ hơn bình thường.  Tôi đã đọc một đoạn văn thật rõ ràng và làm vài bài toán theo yêu cầu của thày.  "Khá lắm." Thày nhận tôi vào lớp hai.  Ba chờ tôi vào chỗ ngồi và yên chí tôi không khóc, ba mới ra về.  Lúc này tôi mới nhận thấy cả lớp đang nhìn tôi.  Chắc lúc đó mặt tôi trông rất ngố.  Dảy bàn con trai yên lặng, chỉ nghe tiếng xầm xì phía bên con gái, nhất là lúc thày xoay lưng viết bài trên bảng - tiếng xầm xì càng rõ hơn: "Con nhỏ này Bắc Kỳ tụi bay ơi", "Con nhỏ Bắc Kỳ mỏ chu",  "Con nhỏ tóc quăn dễ ghét "... Trước ngày tôi về BH, người chị con bác tôi - chủ một tiệm uốn tóc ở đường Gia Long  Sài Gòn đã uốn cho tôi một kiểu tóc mà chị cho là mốt mới nhất: tóc quăn xuăn tít vào nhau.  Tôi thường hay dang nắng nên da tôi đen sậm hơn.  Mẹ gọi tôi là "Chà Và con".   Ở đây những đứa con gái trạc tuổi tôi chỉ để tóc dài kẹp lại hoặc cắt bum bê.  Đến giờ ra chơi, tôi đứng sớ rớ trước cửa lớp nhìn các bạn vui đùa với nhau mà thèm.  Một nhỏ học chung dáng to lớn giống Tây lai có đôi mắt rất đẹp lân la làm quen với tôi.  Tôi chưa kịp trả lời thì có hai đứa khác đã đẩy nó ra và lớn tiếng trêu chọc: "Ê, bộ mày đi Tây Ninh bỏ dấu nặng hả?"  Từ nhỏ tôi chỉ sống quanh quẩn với mẹ và anh chị em trong nhà -chúng tôi rất hòa thuận, chưa nặng lời với nhau bao giờ nên tôi không hiểu những câu "móc lò" hay "chửi xỏ".  Sau này tôi mới hiểu đi Tây Ninh bỏ dấu nặng là “nịnh”.  Không phải trong lớp ai cũng xấu với tôi, chỉ có một số thôi, nhưng vì bọn này "dữ như chằn" nên các bạn khác không dám trái ý. Mỗi lần đi ngang tôi, bọn chúng hay làm dấu "lêu lêu" tôi: "Bắc Kỳ con, bỏ trong lon, kêu bon bon, bỏ trong đít, kêu chít chít" và “uốn tóc quăn như con chó xù xách bóp đầm không có đồng xu".  Tôi không biết trả lời thế nào nên chỉ lặng im.  Không có bạn, tôi chăm chú vào việc học hơn.  Tôi lắng nghe thày giảng bài và thường hay xung phong trả lời.  Thày rất vừa lòng.  Tuần lễ đầu, ba còn đi đón -sau đó ba cảm thấy yên tâm nên  để tôi về nhà một mình.  Mấy đứa "dữ như chằn" cùng đường về với tôi.  Tôi không ngờ chúng đã sắp đặt sẵn kế hoạch "đánh cho bỏ ghét'".  Còn một đoạn ngắn nữa là tôi về đến nhà, tụi nó khoảng năm đứa giả vờ xô đẩy nhau để đụng vào người tôi.  Một đứa tên út Tám chỉ vào tôi nói to: "Ê tụi bây, mấy hôm trước tao nghe con nhỏ này nó "buồn cười" ha...ha... đã buồn sao cười được ... tức cười qúa ha...ha... Tự dưng tôi cũng vọt miệng phản pháo lại: "Còn mày thì sao đã "tức" sao còn "cười" được?".  Con nhỏ tên Lắm dường như chỉ huy bọn này đã chỉ định một đứa khác: "Nhào vô đánh nó đi Phượng, bộ mày ngán nó hả, có gì tụi tao giúp cho."  Con nhỏ tên Phượng cao hơn tôi, tóc dài cột đuôi ngựa chạy lại định ôm vật tôi xuống.  Bất ngờ và nhanh trí, tôi nắm đuôi tóc nó siết mạnh. Tuy ốm yếu nhưng tôi nắm bằng hai tay và quay một vòng làm nó siểng niểng.  Mấy đứa ở ngoài quăng cặp định nhào vô.  Thật may, một chú nông dân dắt bò ngang qua: "Ê mấy đứa tụi bay con cái nhà ai tan trường chưa chiụ về nhà mà còn bày đặt đánh lộn, học lớp nào vậy để tao mét lại thày Rao".  Nghe chú la lớn, tụi con  Lắm chạy mất.  Tôi được yên thân về nhà. Tôi không kể lại cho ba mẹ hay vì tôi biết ba thương tôi và nóng tánh, ba sẽ mét thày và ba mẹ chúng.  Tôi không muốn bị chúng gọi là "con Bắc Kỳ nhỏng nhẽo".  Sáng hôm sau, tôi vào lớp học như thường lệ.  Trong đầu tôi dự định tới giờ ra chơi tôi sẽ trình bày tất cả sự việc cho thày biết.  Bọn con Lắm và út Tám nhìn tôi bằng đuôi mắt.  Bất ngờ thày gọi tôi lên bảng.  Chẳng lẽ thày biết mọi chuyên rồi sao? Nhưng mà không, khuôn mặt thày tươi cười, hân hoan lắm.  Chuyện gì đây?  Tôi lên bục gỗ mà lòng nghe hồi hộp.  Thày đưa một tấm giấy màu đỏ cho tôi, tôi liếc nhìn - tờ bảng khen tên tôi được viết thật to và thật đẹp.  Nước mắt viền quanh mi tôi.  Thày đặt tay lên đầu tôi vỗ nhẹ :-"Trò rất xứng đáng được bảng khen này."  Nói xong thày đưa những bài tập tôi làm giơ cao cho các bạn xem - bài nào cũng điểm cao cả.  Lúc này cả lớp nhìn tôi tỏ vẻ thán phục Từ đó có nhiều bạn đến làm thân với tôi, tụi nó không còn sợ áp lực của bọn con Lắm và út Tám nữa.  Vài ngày sau, bọn con Lắm và út Tám rủ tôi tham dự những trò chơi chung với chúng.  Thời con nít thật hồn nhiên, vô tư.  Những trò chơi con gái làm chúng tôi gần gũi nhau hơn.  Đánh đũa, nhảy dây, lò cò, chơi u, chơi hấp... trò chơi nào tôi cũng có mặt.  Năm lớp hai của tôi từ từ trôi qua ... thật êm đềm...

      

          Lên lớp Ba, thày hiệu trưởng vẫn là thày giáo phụ trách lớp tôi.  Cũng từng đó khuôn mặt quen thuộc của lớp Hai.  Cũng hai dãy bàn, một bên con trai, một bên con gái.  Có điều bọn chúng tôi già dặn hơn.  Tôi có thêm cô bạn mới Trần thị Châu Châu ở trên xóm tôi, mỗi sáng chúng tôi thường gặp nhau trên đường đến trường.  Châu trạc cỡ tôi, hình như tròn trịa hơn một chút.  Nhỏ có nụ cười tươi và đôi mắt to.  Tôi để ý đến Châu vì nhỏ ôm cặp táp giống tôi.  Nói là cặp táp chứ thật sự chỉ là cái vỏ bọc ngoài của cái Radio Nhật Bản, tôi thấy xinh xắn nên dùng đựng sách vở.  Những ngày vào Đông không khí se lạnh.Trên đường đến trường, tôi thích nghe mùi rơm và lá khô đốt từ vài nhà bên vệ đường.  Mùi khói tỏa lên cao nghe thật ấm áp, dễ chịu.  Con đường dài vừa đủ cho bọn tôi nhâm nhi củ khoai hay trái bắp.  Ở trường làng, con gái học giỏi và mang tên đẹp hơn con trai.  Thường là con gái mang tên các loài hoa hay các loại ngọc đá qúy, trái lại tên con trai được đặt theo thứ tự trong gia đình là nhiều: Hai, Tư, Năm, Mười... hoặc quá bình dân như Soài, Thôi... Tân Thành là vùng phần đông dân cư sống bằng nghề làm ruộng và đập đá, có một số ít người Hoa mở các cửa hàng buôn bán.  Trong lớp tôi có một số bạn vừa đi học vừa phụ gia đình - nhất là con trai; phụ đập đá, chăn bò, cắt cỏ và những việc lặt vặt nơi đồng áng.  Vì vậy, các bạn ấy không có nhiều thời giờ học bài.  Thày Rao rất nghiêm khắc.  Nhiều lần không thuộc bài thày sẽ lấy thước khẻ vào tay thật mạnh.  Mắt thày "lé" nên thày hay đeo kính đen. Học trò rất sợ thày vì không biết thày đang để ý đứa nào.  Khi vừa ý, thày cười ha hả rất vui vẻ.  Những khi thày cười gằn trong cổ họng thì hãy coi chừng, sẽ có một tên học trò nghịch ngợm bị trừng phạt!  Tôi chưa bao giờ thấy thày cô nào có nét chữ đẹp như thày Rao.  Lối viết vừa đậm vừa lợt, vừa bay bướm như “rồng bay phượng múa”.  Không những thày nắn nót trên những Bảng Khen, Bảng Danh Dự mà ngay viết trên bảng cũng vậy, lúc nào cũng cầu kỳ, sắc sảo.  Kỷ niệm mà tôi nhớ nhất trong năm học này là những ngày lễ có hát Bội ở chùa Long Ẩn.  Trước ngày lễ đã thấy nhộn nhịp, rộn ràng.  Loa phóng thanh  thông báo từ làng trên xóm dưới.  Từ lớp học nhìn ra ngoài, tôi có thể nhìn thấy cảnh tấp nập hai bên đường, xe cộ nhiều hơn, người đi qua lại cũng nhiều hơn.  Ai ai cũng nôn nao đón chờ ngày vui sắp đến.  Chùa Long Ẩn với tôi không xa lạ gì.  Tôi thường theo mẹ đến chùa trong những ngày rằm.  Trong lúc mẹ và các bác lớn tuổi quỳ trên chánh điện, tôi mon men theo các bạn cùng trang lứa xuống nhà bếp.  Ở đây có một tấm ván bằng gõ thật to, thường dùng làm bàn ăn khi có lễ lớn.  Chung quanh tường có treo những tấm hình Hồi dương chánh quả.  Lối vẽ thật sống động về sự trừng phạt của chín tầng địa ngục làm tôi vừa sợ, vừa thích thú.Tội nói láo sẽ bị cắt lưỡi, tội có chồng còn lấy trai bị cưa hai nấu dầu,  tội buôn bán gian lận... tội giết người... tội nào cũng bị hình phạt xứng đáng.  Ngoài xem những hình ảnh trên, bọn con nít chúng tôi thích tụ tập ở nhà bếp vì lý do đơn giản: được ăn.  Các dì, cô nấu bếp sau khi sắp xếp chè xôi lên bàn Phật, phần còn lại phân phát cho bọn tôi; dù là chè cháy hay xôi cháy lúc nào ăn cũng thơm ngon, đậm đà.  Những ngày lễ ở chùa Long Ẩn không phải chỉ dành riêng cho xã Tân Thành mà hầu như cho thành phố Biên Hòa và các vùng lân cận.  Hát Bội được hát hai xuất: xuất trưa và xuất tối.  Việc này làm ảnh hưởng không ít cho lợ́p học của tôi. Một số trốn học, một số đi học trễ, một số vào lớp ngủ gà, ngủ gật.  Dĩ nhiên thày Hiệu trưởng không vui.  Lúc này ba là hương chức, hương làng gì đó trong xã nên ba thường có mặt ở chùa.  Tôi và thằng em út thường theo ba xem hát vào những ngày nghỉ.  Những tuồng tích cổ xưa chúng tôi đã nghe ba kể cho mẹ mỗi ngày nên đã thuộc lòng.  Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên chúng tôi xem các đào, kép diễn trên sân khấu.  Tôi đặc biệt thích cô đào chánh, vai nào cô đóng cũng xuất sắc.  Khi đóng vai Phàn Lê Huê hay Thần Nữ dâng Ngũ Linh Kỳ, trông cô thật oai phong, đôi mắt sáng long lanh trông thật có hồn.  Nhất là lúc cô đi bằng hai đầu gối, mọi người đều vổ tay khen thưởng.  Khi đóng vai Hàn Tố Mai hay Bàng Qúy Phi, chao ơi cô đẹp quá, đẹp từ ánh mắt đến nụ cười.  Cô làm nhà vua điêu đứng và làm tôi cũng ngẩn ngơ.  Trong khi các bà cụ và các dì đứng tuổi ngồi phía trước tôi nguyền rủa cho cô chết đi, còn tôi mong cô đừng chết để vở tuồng được kéo dài thêm.  Những ngày lễ vui tươi rồi cũng qua mau. Đời sống dân làng trở lại bình thường, lớp chúng tôi cũng vậy.  Nhưng thày Rao không quên những tên học trò ham vui bỏ học.  Khoảng năm tên được gọi lên bảng, mặt tên nào cũng xanh xao vì thiếu ngủ. "Đêm qua các trò xem tuồng gì?".   Thày cười gằn trong cổ họng.  Câu hỏi lập lại hai lần mới được cả bọn lí nhí trả lời: "Dạ tuồng Ngũ Long Công chúa.” Đang cười, thày đổi sang sắc mặt giận dữ: "Ngũ long Công chúa, Ngũ hổ trùm mền ... ngủ luôn tới sáng… nè ...”.  Thày dơ thước lên cao đánh cho mỗi tên vào lòng bàn tay thật mạnh.   Đau qúa, tên nào cũng rơm rớm nước mắt, xoa tay vào mông cho đỡ đau.  Đám con gái chúng tôi nhìn nhau rụt đầu, le lưỡi...

 

          Lên lớp nhì, chúng tôi có cô giáo mới - cô Võ Thị Lành.  Cô thật xinh xắn, dễ thương.  Trên khuôn mặt đầy đặn phúc hậu luôn điểm nụ cười dịu dàng.  Từ lâu chúng tôi chỉ học với thày Hiệu Trưởng - người nổi tiếng nghiêm nghị, khô khan.  Bây giờ cô đến tạo một bầu không khí thật mới mẻ, sinh động.  Có nhiều khác lạ trong việc giảng dạy.   Không giống như các thày cô khác mỗi sáng chỉ chọn một vài học trò lên bảng trả bài.  Với cô Lành, chúng tôi phải trả bài mỗi ngày.  Không phải trả bài với cô mà trả bài cho người bạn ngồi bên cạnh. Tùy theo mức độ thuộc bài, chúng tôi được phép đánh dấu trên bài học a, b hay c.  Buổi sáng lớp học thật rộn ràng, tiếng trả bài xôn xao... Cô khoanh tay đi vòng quanh kiểm soát.

          Bọn con gái lớp tôi vẫn học xuất sắc hơn con trai.  Những khuôn mặt học giỏi, siêng năng tiêu biểu như Trần Thị Ngọc, Trần Thị Châu, Đặng Nhựt Hưng, Mai Hữu Huệ... Bọn con trai học dở hơn, nhất là môn luận văn thật dở tệ.  Có tên đã chép bài mẫu tả con chó để tả bà ngoại của mình: "Vì sợ trộm đạo nên nhà em có nuôi một bà ngoại."  Vì vậy cô Lành đặc biệt quan tâm đến bọn con trai. Cô khuyến khích nâng đỡ các bạn nhiều hơn.  Thật tinh tế, cô để ý có một bạn lúc nào cũng mặc chiếc áo sơ mi trắng sờn vai, cũ kỷ.  Cô mua chiếc áo mới tặng cho bạn.  Tuy nhiên cũng có bạn thật lì lợm, hỗn hào.  Một lần, qúa tức giận cô đã dùng thước khẻ vào tay một tên.  Đối với thày Rao đó là chuyện bình thường, nhưng với cô đó là điều đau khổ nhất, cô đã ôm mặt khóc nức nở.  Cuối cùng bạn ấy đã biết lỗi và xin lỗi cô.  Tôi thích nhất giờ đọc sách, kể truyện.  Cô có những cuốn sách bìa cứng màu sắc và hình ảnh thật đẹp.  Giọng cô nhẹ nhàng ... đưa hồn tôi vào thế giới thần tiên... Ở đó có những nàng công chúa mắt to, tung tăng chạy đuổi theo qủa banh và có những chàng hoàng tử đẹp trai, uy nghi trên lưng con bạch mã...  Cô đã cho lớp tôi nhiều kỷ niệm khó quên.  Buổi đi chơi trên núi Bửu Long, lần đầu tiên tôi và các bạn tung tăng ngoài trời, được ngồi trên Hàm Hổ, Hàm Rồng.  Cô đã chỉ cho chúng tôi pha màu những chiếc lá để lưu niệm.  Theo lời cô chỉ dẩn, tôi đã lấy lá cây mảng cầu xiêm ngâm vào bùn.  Khỏang hơn một tuần sau lấy ra, lá cây chỉ còn những gân lá giống như một mạng lưới mong manh, đem nhúng vào mực xanh, tím hay đỏ trông thật đẹp.  Tôi thích màu lá đỏ, dưới ánh nắng mặt trời màu đỏ lóng lánh vô cùng.  Năm học lớp Nhì thật thoải mái dễ chiụ.  Vừa học, vừa chơi, không phải lo nghĩ đến việc thi cử. Cuối tuần, tôi dẫn em trai tôi đi xem hát ở rạp Biên Hùng.  Tôi có rất nhiều Bảng Danh Dự.  Để khuyến khích học sinh giỏi, rạp hát Biên Hùng đã nhận bảng Danh dự thay vé hát.  Khi vào xem, người soát vé chỉ cắt một góc nhỏ và trả lại BDD để học sinh giữ làm lưu niệm. Vào mùa hè, tôi thường đến nhà cô bạn trưởng lớp Trần Thị Ngọc chơi. Ngọc lớn hơn tôi khoảng hai tuổi, ốm và cao.  Tôi không thua Ngọc về việc học chỉ thua bạn về sự ngăn nắp, cẩn thận.  Sách vở của Ngọc lúc nào cũng thẳng tắp, sạch sẽ.  Bìa bao và nhãn tên đàng hoàng.  Ở bên trong lúc nào cũng có sẵn hai tờ giấy chậm.  Nhà Ngọc xây theo lối xưa nên nền nhà thật cao, thật kiên cố.  Vườn nhà Ngọc thật rộng có trồng nhiều loại cây ăn trái.  Vườn nhà tôi nhỏ chỉ có một vài cây xoài, bưởi, mãng cầu xiêm, mận và cây cóc.  Còn vườn nhà Ngọc có thêm các loại trái cây hấp dẩn hơn như chôm chôm, vú sữa, dâu  và sa-bô-chê.  Vú sữa nhà Ngọc trái tuy nhỏ nhưng mỏng vỏ và rất ngọt.  Ngọc rất lanh lợi, tháo vát.  Cây vú sữa cao thật cao, có những  trái tận trên ngọn, Ngọc có thể khéo léo đưa chiếc lồng lên và hái xuống.  Tôi đã cố gắng thử nhiều lần mà vẫn không làm được.  Trái cây nhiều, nhà Ngọc lại ít người nên Ngọc thường đem trái cây ra chợ Biên Hòa bán, Ngọc thích rủ tôi theo.  Theo Ngọc, có hai địa điểm bán tốt nhất: trước cửa tiệm vàng Kim Châu và cửa hàng bán xe đạp Đông Hưng.  Tôi vốn ít nói, không lanh lẹ mời mọc khách hàng như Ngọc nên chỉ giúp bạn tính tiền và thu tiền.  Bán xong chúng tôi kéo nhau đi ăn hàng.  Cả hai đứa có chung một món khoái khẩu - món cá chiên của chú người Tàu có chiếc xe bán ở góc cửa tiệm vàng Kim Châu.  Miếng cá nhỏ khoảng bằng hai ngón tay ướp với bột chiên vàng, chấm một chút tương ớt thật ngon, còn có thêm một chén súp nhỏ thật béo.  Trước khi đi, mẹ đã cho tôi vài đồng nhưng Ngọc không để tôi trả tiền.  Nhỏ vổ tay vào túi tiền bên hông: "Đừng lo, tao có nhiều tiền ..." Cũng có đôi lần bán chậm, nhưng Ngọc cũng biết khéo léo xoay sở nhỏ giảm giá và nài ép những người quen mua dùm, ai cũng cho là Ngọc có duyên bán hàng.  Lúc đầu được tin cô Lành sẽ tiếp tục dạy lớp tôi năm lớp nhất, nhưng cuối cùng cô được lệnh đổi về trường Nguyễn Du.  Ngày chia tay thật buồn.  Cô và học trò đều khóc.  Tôi chỉ còn một điều an ủi: cô về Nguyễn Du dạy lớp em tôi, tôi sẽ có dịp gặp lại cô.  Cô Đổ Thị Ba thay thế cô Lành.  Cô cũng hiền diụ, nhẹ nhàng.  Tóc cô dài chấm vai, thỉnh thoảng cô thắt một bím tóc để qua một bên trông thật duyên dáng.  Niên khóa này lớp tôi có một bạn từ Nguyễn Du đổi về: Trần Văn Ba.  Lần đầu tiên lớp tôi có một bạn trai học giỏi.  Có nhiều nhỏ xầm xì: "Tên này học giỏi vì học lớp nhất hai năm liền."  Tôi chỉ chú ý một điều bạn ấy viết chữ thật đẹp, nét chữ thật lạ, thật hay.  Vì tò mò, tôi đã quan sát và nhận thấy ngòi viết tre của bạn rất đặc biệt. Thì ra bạn đã khéo léo cắt ngang đầu ngòi viết một chút, khi viết chữ có nét đậm, nét lợt như những chấm phá của họa sĩ. Năm lớp nhất là năm học quan trọng.  Cô giáo chú tâm hơn và học trò chuyên cần hơn.  Tuy nhiên, vào dịp những lễ lớn, cô Ba cũng cho lớp tôi được trình diễn văn nghệ.  Giọng hát nổi tiếng nhất là Nguyễn Thị Hòa - giống như tên gọi Hòa - rất nhu mì, hiền lành.  Hòa hát bài Cánh thiệp đầu Xuân rất hay.  Tôi và nhỏ Châu cũng tham gia văn nghệ nhiệt tình.  Ở nhà, chị Mai tôi hay hát nên tôi cũng bắt chước theo ...Những bài Sương lạnh chiều Đông, Bóng nhỏ đường chiều, Về đâu mái tóc người thương, Ngày em hai mươi tuổi ... tôi đều thuộc nằm lòng.  Nhỏ Châu cũng được chị Mai hướng dẩn hát bài Em không buồn nữa chị ơi, bài hát này hạp với nhỏ nên khi trình diễn cũng được bạn bè ái mộ.  Không hiểu tại sao tôi lại chọn bài Ngày em hai mươi tuổi.  Vừa nghe tên bản nhạc, cô Ba đã bật cười ... cả lớp cũng cười theo.  Kể từ ngày đó tên tôi gắn liền với tên bản nhạc. (Năm 2005, trước khi đi dự đại hội trường Ngô Quyền, nhỏ Hồng có gọi cho Châu ở San Jose: "Kỳ này có Cúc đi nữa. Cúc học chung với mày ở trường Tân Thành mày nhớ không?" Châu ̣đã ròn rã trả lời: "Sao không nhớ, Cúc ngày em hai mươi tuổi đó mà …”)

 

          Vì là năm thi, nhất là thi tuyển vào đệ Thất nên tôi bỏ nhiều thú vui riêng để gạo bài.  Ba mua cho tôi quyển 366 bài toán đố và một luyện thi luận văn.  Nhân đọc báo tôi thấy bảng quảng cáo  lớp luyện thi đệ Thất ở trường Khiết Tâm, tôi xin ba đi học.  Lớp học vào ban đêm.  Tôi không dám đi xe đạp nên đi học bằng xe lam.  Lớp học thật đông, toàn là dân thành phố.  Có hai thày phụ trách.  Thày Kỳ dạy môn Toán và thày Chấn (?) dạy môn văn.  Tôi ngồi bàn cuối cùng, cô bạn gần bên là Bùi Thị Duyên -chính là Duyên của Thà như giọt mưa... về sau này.  Không khí lớp học thật sôi nổi hào hứng -chúng tôi thi đua nhau học tập.  Một lần bị cúp điện, lớp học phải dùng đèn cầy.  Chẳng hiểu hôm đó tôi loay hoay thế nào mà để lửa cháy xém một ít tóc phía trước, may là không bị phỏng.  Đôi khi đi học về không có xe lam, tôi phải đi bộ về nhà.  Sợ nhất là đi ngang nghĩa địa của người Tiều Châu.  Vừa ̣đi tôi vừa khấn Phật Bà Quan Âm.  Không ngờ lớp luyện thi cũng được tổ chức thật xôm tụ, khi mãn khóa có thi đàng hoàng và có lễ phát phần  thưởng.  Một bạn trai được xếp hạng nhất, tôi hạng nhì và Duyên hạng ba.  Ngày phát phần thưởng có chương trình văn nghệ.  Một bạn trong đám con trai đã hát bài vọng cổ nổi tiếng của nghệ sĩ Út trà Ôn ..."Tưởng giếng sâu tôi nối sợi dây dài... ngờ đâu giếng cạn, tôi tiếc hoài sợi dây ...".  Duyên hát bài Giấc ngủ cô đơn; giọng Duyên thật trầm ấm, truyền cảm.  Sau cùng là lễ phát phần thưởng.  Duyên và tôi - hai con bé Bắc kỳ nho nhỏ - Duyên nói giọng  Bắc còn tôi nói giọng Nam - khệ nệ ôm phần thưởng cao nghều về nhà.  Năm học này tôi vui nhất vì được hai phần thưởng ...

 

          Đã bao mùa Xuân trôi qua ... có nhiều  biến chuyển trong cuộc đời... Ba tôi và thày Rao đã yên lành nơi cõi vĩnh hằng.  Tôi vẫn không quên những lần thày đến nhà tôi, ba và thày đứng cạnh hồ cá trước sân nhà.  Cả hai nói về chuyện thời sự và về việc học của tôi.  Thày luôn luôn quan tâm ... Nếu tôi chăm chỉ hơn một chút, bớt ham chơi một chút ... như thày luôn nhắc nhở... có lẽ cuộc đời tôi sáng lạn hơn chăng?   Đôi khi tôi cảm thấy tiếc nuối ... Khi cô Lành đổi về trường Nguyễn Du, năm đầu tiên tôi vẫn  còn đến thăm cô ... Nhưng sau đó, tôi mất liên lạc với cô vì cô chuyển đi hay vì tôi mải mê ham chơi mà không nhớ đến ???  Bây giờ mỗi lần Thu về, nhìn màu lá đỏ, tôi vẫn nghe xôn xao, bùi ngùi.  Tôi nhớ chiếc lá đỏ năm xưa và ao ước gặp lại cô dù chỉ một lần.  Cô  Ba ở Oregon, cách đây vài tháng cô có gọi cho tôi, giọng cô vẫn dịu dàng, đằm thắm như thủa nào.  Nhắc về tôi, cô vẫn không quên con bé với chiếc áo trắng cúp tay và cái đầu luôn "bù xù tóc rối" - biểu hiệu của một thi si ̃- cô vừa nói vừa cười.  Tôi hình dung nụ cười nửa miệng của cô và chiếc bím tóc để một bên vai của cô thật dễ thương.  Dù bao nhiêu năm chưa gặp, tôi vẫn nghĩ cô không già vì cô sống giản dị, ăn chay và đọc kinh Phật.  Một điều mất mát luôn làm tôi băn khoăn, muộn phiền: Tình bạn của tôi và Ngọc đã chấm dứt khi tôi thi đậu vào Ngô Quyền.  Ngọc nghỉ học và tránh gặp mặt tôi.  Cả hai lúc đó còn nhỏ nên không có những suy nghĩ chín chắn để tìm đến nhau hàn gắn lại những ̣đổ vở.  Vài năm gần đây, khi nghe tin Ngọc mất ở quê nhà, lòng tôi rất buồn.  Tôi vẫn nhớ những lần theo bạn ra chợ Biên Hòa, nhớ chiếc xe bán cá chiên của chú người Tàu mà cả hai đều ưa thích.  Ôi, tất cả chỉ còn là kỷ niệm ... Trong giấc ngủ, tôi thường mơ về thời tuổi nhỏ... về ngôi trường làng ... Tôi thấy ba dẫn tôi đến trường ... Khung cảnh xung quanh vẫn êm ̣đềm ... hòa bình như thủa nào.  Tôi thấy ngôi chùa Long ̉Ẩn với những ngày lễ hội tưng bừng... với nụ cười và ánh mắt của cô Bàng Qúy Phi một thời làm tôi ngơ ngẩn.  Trong tiềm thức, tôi nghe văng vẳng tiếng chuông chùa và giọng ngâm nga của ba một bài thơ của Hồ Dzếnh mà ba từng yêu thích:

..........................................................

Chỉ nghe thiếu vắng trong hồn

Ít nhiều hương phấn khi còn ngây thơ

Chân đi đếm tiếng chuông chùa

Tôi ngờ năm tháng ngày xưa trở về

 

THY LỆ TRANG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

READ MORE - DAYS IN MEMORY - Memoirs by Thy Le Trang - English translation by Phuoc Khac Nguyen